Crnogorski (MNE)English (UK)
Da li bi Crnu Goru trebalo proglasiti bezbjednom zemljom porijekla?

Da li bi Crnu Goru trebalo proglasiti bezbjednom zemljom porijekla?

Nakon uspostavljanja sistema vizne liberalizacije, pitanje velikog broja neutemeljenih zahtjeva za azil iz zemalja zapadnog Balkana (Srbija, Bosna i Hercegovina, Makedonija, Albanija, Kosovo i Crna...

Održana međunarodna konferencija  «Uloga i značaj medija u procesu EU integracija - naučene lekcije i iskustva iz regiona »

Održana međunarodna konferencija «Uloga i značaj medija u procesu EU integracija - naučene lekcije i iskustva iz regiona »

Centar za građansko obrazovanje (CGO), u saradnji sa Daily Press Vijesti, u okviru realizacije projekta „EU vijesti-informiši se!“, podržanog iz komunikacionog budžeta Delegacije Evropske unije u...

Promovisan projekat

Promovisan projekat "Rastimo zajedno 3 – Informacije o EU kroz popularne internet portale"

Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori danas je u prostorijama EU  Info Centra promovisala projekat "Rastimo zajedno 3 – Informacije o EU kroz popularne internet portale". Projekat ima za cilj...

Ambasador Drobnič gost drugog Evropskog kafea

Ambasador Drobnič gost drugog Evropskog kafea

Centar za građansko obrazovanje (CGO) je danas, u saradnji sa fondacijom Friedrich Ebert (FES), nastavio sa realizacijom projekta «Evropski kafe» u okviru kojeg je organizovan sastanak...

Najava: Prezentacija projekta: Rastemo zajedno 3 - Informacije o EU kroz popularne internet portale

Najava: Prezentacija projekta: Rastemo zajedno 3 - Informacije o EU kroz popularne internet portale

Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori organizuje prezentaciju projekta "Rastemo zajedno 3 - Informacije o EU kroz popularne internet portale", 20. aprila sa početkom u 11h00, u prostorijama EU...

  • Da li bi Crnu Goru trebalo proglasiti bezbjednom zemljom porijekla?

    Da li bi Crnu Goru trebalo proglasiti bezbjednom zemljom porijekla?

  • Održana međunarodna konferencija  «Uloga i značaj medija u procesu EU integracija - naučene lekcije i iskustva iz regiona »

    Održana međunarodna konferencija «Uloga i značaj medija u procesu EU integracija - naučene...

  • Promovisan projekat

    Promovisan projekat "Rastimo zajedno 3 – Informacije o EU kroz popularne internet portale"

  • Ambasador Drobnič gost drugog Evropskog kafea

    Ambasador Drobnič gost drugog Evropskog kafea

  • Najava: Prezentacija projekta: Rastemo zajedno 3 - Informacije o EU kroz popularne internet portale

    Najava: Prezentacija projekta: Rastemo zajedno 3 - Informacije o EU kroz popularne internet portale

Istorijat EU

 

Evropska unija uspostavljena je sa ciljem okončanja čestih i teških ratova    između susjeda, koji su kulminirali Drugim svjetskim ratom.

Evropski lideri su bili uvjereni da je ekonomsko i političko ujedinjenje jedini način da se osigura trajni mir između njihovih država.

istorijat1Istorija Evropske unije predstavlja vremenski period koji počinje 1951. osnivanjem prve velike evropske nadnacionalne ekonomske zajednice – Evropske zajednice za ugalj i čelik, ujedinjavanjem francuske I njemačke industrije uglja i čelika (EZUČ) i to na prijedlog francuskog ministra spoljnih poslova  Roberta Šumana. Sam prijedlog Šuman je dao 9. maja 1950. godine i taj dan se uzima kao Dan Evrope. Ugovor o osnivanju Evropske zajednice za ugalj i čelik potpisan je Parizu 18. aprila 1951. godine  a stupio je na snagu  23. jula 1952. godine.

Ova zajednica je imala šest država osnivača: Belgija, Savezna Republika Njemačka, Luksemburg, Francuska, Italija i Holandija. Sve bitne odluke o pitanjima industrija za proizvodnju uglja i čelika u ovim zemljama, bile su u rukama nezavisnog, nadnacionalnog tijela pod nazivom “Visoka vlast” čiji je prvi predsjednik bio Žan Mone.

Zahvaljujući uspješnom funkcionisanju Evropske zajednica za ugalj i čelik predstavnici  šest država osnivača odlučilo je da integriše i druge sektore privrede. Oni su 25. marta 1957. godine potpisali Rimski ugovor kojim je uspostavljena Evropska zajednica za atomsku energiju (EURATOM) i Evropska ekonomska zajednica (EEZ). Ovaj ugovor je stupio na snagu 1. januara 1958. godine i tada je konstituisana Komisija čiji je predsjednik bio Valter Halštajn, dok je 19. marta iste godine održana prva sjednica Evropskog parlamenta kojom je predsjedavao Robert Šuman.

Kao preteča Rimskih ugovora bili su pregovori  u Mesini iz 1955. godine  gdje je je održana konferencija na kojoj su učestvovali ministri spoljnih poslova članica Evropske zajednice za ugalj i čelik koji su raspravljali i o stvaranju Evropske ekonomske unije koja bi se mogla ostvariti stvaranjem jedinstvenog tržišta i uvođenjem četiri slobode (sloboda kretanja ljudi, rada, kapitala i robe).

Tri evropske zajednice su 1965. godine ujedinjene i počele su da funkcionišu kao institucije zajedničke za sve tri Zajednice – Komisija, Savjet ministara i Evropski parlament. Cilj ovog ujedinjenja bio je jedinstven razvoj ekonomije i stvaranje jedinstvenog tržišta, čime bi se postigao kontinuirani ekonomski razvoj i povećao standard života stanovnicima članica EZ.

Nakon toga dešava se prvo proširenje Evropske zajednice 1. januara 1973. godine pristupanjem Velike Britanije, Danske i Irske. Zatim, u januaru 1981. Evropskoj zajednici se pridružuje i Grčka, dok 23. februara naredne godine Grenland istupa iz zajednice sa kojom je bio vezan preko Danske.

Predsjednik Evropske komisije, Žak Delor je u junu 1985. godine predstavio dokument ‘Jedinstveni evropski akt’ koji je predviđao formiranje evropske monetarne i političke unije, značajnije institucionalne reforme, učvršćivanje zajedničkog tržišta unutar Evropskih zajednica. Ubrzo nakon toga, u januaru 1986. godine desilo se i  treće proširenje, pristupanjem Španije i Portugalije Evropskoj zajednici, nakon čega je uslijedilo potpisivanje Jednistvenog evropskog akta.

Predstavnici Belgije, Zapadne Njemačke, Francuske, Irske, Luksemburga, Holandije, Portugala, Španije i Ujedinjenog Kraljevstva su 17. februara 1986. godine potpisali Jedinstveni evropski akt, dok su ga predstavnici  Italije, Grčke i Danske potpisale 27. februara iste godine, nakon čega je stupio na snagu 1. jula 1987. godine.

Ministri spoljnih poslova i finansija  ‘evropske dvanaestorice’  su u Mastrihtu, 7. Februara 1992. godine, potpisali Ugovor iz Mastrihta, kako je Ugovor o Evropskoj uniji popularno nazvan. Ovaj ugovor je stupio na snagu 1. novembra 1993. godine čime je stvorena Evropska unija.Ugovor iz Mastrihta je predviđao stvaranje Ekonomske i monetarne unije, koja bi omogućila uvođenje zajedničke valute, pa je u januaru 1994. godine osnovan Evropski monetarni institut (EMI) kao prethodnik Evropske centralne banke.  Strukturni fondovi Evropske unije su značajno uvećani I osnovan je novi Kohezioni fond kao i Evropski investicioni fond, ogranak Evropske investicione banke.

Ubrzo je 25. marta 1995. godine uslijedilo četvrto proširenje gdje Austrija, Švedska I Finska pristupaju Evropskoj uniji.

Zatim je na sjednici Evropskog savjeta u Madridu, sredinom decembra 1995. godine, dogovoreno da će se zajednička valuta zvati evro, a utvrđen i je način na koji bi nova valuta bila puštena u opticaj, kao i kriterijumi koje su članice EU morale zadovoljiti kako bi mogle uvesti novu valutu.

Šengenski ugovor koji je stupio na snagu 25. marta 1995. godine, omogućavao je slobodno kretanje ljudi i ukidanje graničnih prelaza unutar teritorije potpisnica, postao je sastavni dio zakona Evropske unije, koja je dobila nadležnosti u oblasti imigracije, kontrole spoljnih granica šengenske zone i odobravanja viza i azila građanima drugih zemalja.

Na sjednici Evropskog savjeta u Amsterdamu, 16. i 17. juna 1997. godine, usaglašen je tekst novog sporazuma, koji je, pošto je pretrpio određene izmjene, potpisan 2. oktobra iste godine. Nakon potvrđivanja od strane predstavnika država, Ugovor iz Amsterdama je 1. maja 1999. godine stupio na snagu.

Ugovorom iz Amsterdama na području politika zajednice je preuzimanje obaveze zajednice za povećanje stope zaposlenosti kao i stvaranje jedinstva između zemalja članica u oblasti zaštite osnovnih ljudskih prava, svake vrste slobode i bezbednosti evropskih građana.

Nakon toga je 30. juna 1998. godine osnovana Evropska centralna banka (ECB) sa sjedištem u Frankfurtu. To jeinstitucija koja je zadužena za sve poslove vezane za evro i cjelokupnu monetarnu politiku Evropske unije.

Nakon toga se intenzivnije razmišljalo o novom institucionalnom uređenju, zboč čega je u Nici došlo do potpisivanja ugovora  26. februara 2001. godine koji je stupio na snagu  01. februara 2003. godine, sa ciljem kako bi Evropska unija spremno dočekala proširenje na deset novih članica.

Stupanjem na snagu ovog ugovora, broj oblasti koje podležu glasanju kvalifikovane većine u Savjetu Evropske unije je povećan, dok je pravo država članica da ulože veto na odluke Savjeta Evropske unije ukinuto u 39 oblasti. Struktura broja glasova država članica u Savetu Evropske unije je izmijenjena kako bi se napravilo mjesta za nove članice.

Nakon stupanja na snagu Ugovora iz Nice, javila se potreba građana zemalja članica Evropske unije, za ujedinjenjem svih zakonskih dokumenata, koje je sačinjavalo 8 ugovora i preko 50 protokola i aneksa. Iz tog razloga je 2003. godine nastao  nacrt Ugovora o ustavu Evropske unije.

istorijat2U maju 2004. godine otpočelo je i peto proširenje Evropske zajednice, ulaskom deset  novih država članica (Kipar, Češka Republika, Estonija, Mađarska, Litvanija, Letonija, Malta, Poljska, Slovačka Republika i Slovenija), koje je okončano u januaru 2007. godine ulaskom Rumunije i Bugarske.

Ugovor o funkcionisanju Evropske unije potpisan 13. decembra 2007. godine u Lisabonu, a stupio je na snagu  1. decembra 2009. godine. Ovaj ugovor se ticao izmjena i dopuna Ugovora o stvaranju Evropske unije. Najbitnije izmene koje Ugovor donosi su dvije nove funkcije unutar institucionalnog sistema Evropske unije i to – Predsjednik Evropskog savjeta i Visoki predstavnik Unije u oblasti spoljne politike i politike bezbijednosti u cilju jačanja pozicije Evropske unije na međunarodnoj sceni. Evropska centralna banka (ECB) postaje jedna od osnovnih institucija Evropske unije, Evropski parlament u procesu donošenja odluka dobija još jaču ulogu jer procedura saodlučivanja ostaje osnovni zakodnodavni postupak, dok Povelja o osnovnim pravima postaje integralni dio Ugovora.

Poslednje, odnosno sedmo proširenje Evropske unije, bilo je u julu 2013.godine kada je Hrvatska postala punopravna članica.

Danas Unija ima više od 507 miliona stanovnika i 28 država članica.

Share

____Broj 114____

       cgo-cce-Evropski-puls-114-01

Prethodni brojevi